Lương cơ bản là mức lương làm căn cứ chính để doanh nghiệp trả thu nhập cho người lao động, đồng thời được dùng để tính các quyền lợi như bảo hiểm xã hội, phụ cấp, trợ cấp và nhiều chế độ khác. Hiện nay, không ít người vẫn nhầm lẫn giữa lương cơ bản với lương thực nhận hoặc lương tối thiểu. Từ năm 2026, một số quy định liên quan đến lương cơ bản tiếp tục được điều chỉnh, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người lao động và chi phí nhân sự của doanh nghiệp. Vậy lương cơ bản là gì và mức lương cơ bản mới nhất 2026 được áp dụng ra sao? Cùng Vieclam.ai.vn tìm hiểu qua bài viết sau!
Lương cơ bản là gì?
Hiện tại, hệ thống pháp luật lao động Việt Nam chưa ban hành văn bản nào quy định cụ thể hay đưa ra định nghĩa chính thức về lương cơ bản hiện tại. Thuật ngữ này chủ yếu được sử dụng phổ biến trong thực tế tuyển dụng và quản lý nhân sự.
Trên thực tế, lương cơ bản có thể hiểu là mức lương do người lao động và doanh nghiệp thỏa thuận, được ghi rõ trong hợp đồng lao động, căn cứ vào tính chất công việc, vị trí đảm nhiệm cũng như yêu cầu về năng lực. Đây là nền tảng để doanh nghiệp tính toán tiền lương hàng tháng, tiền công và các khoản đóng bảo hiểm bắt buộc cho người lao động tại đơn vị mình.
Cần lưu ý rằng lương cơ bản không bao gồm các khoản thu nhập bổ sung như tiền thưởng, phụ cấp, phúc lợi hay các khoản hỗ trợ khác. Vì vậy, lương cơ bản không đồng nghĩa với mức lương thực tế người lao động nhận về hàng tháng.
Bên cạnh đó, mức lương cơ bản bắt buộc không được thấp hơn lương tối thiểu vùng theo quy định của Nhà nước. Tại Việt Nam, lương tối thiểu vùng được phân chia theo từng khu vực và được Chính phủ điều chỉnh định kỳ. Kể từ ngày 01/01/2026, mức lương tối thiểu vùng chính thức được áp dụng theo Nghị định số 293/2025/NĐ-CP của Chính phủ.
Phân biệt Lương cơ bản - Lương cơ sở - Lương tối thiểu vùng
Lương cơ bản và lương cơ sở là hai thuật ngữ có bản chất khác nhau, tuy nhiên trên thực tế lại thường bị nhiều người sử dụng nhầm lẫn. Để giúp bạn dễ dàng phân biệt và hiểu rõ từng khái niệm, dưới đây là bảng so sánh chi tiết những điểm khác biệt giữa lương cơ bản và lương cơ sở:
Mức lương cơ bản hiện nay là bao nhiêu? (Cập nhật 2026)
Mức lương cơ bản là vấn đề được nhiều người lao động quan tâm, đặc biệt khi liên quan trực tiếp đến thu nhập và các quyền lợi đi kèm. Vậy mức lương cơ bản là bao nhiêu, và được xác định dựa trên những căn cứ nào? Cùng tìm hiểu qua nội dung sau!
Đối với cá nhân làm việc ngoài Nhà nước
Đối với người lao động đang làm việc tại doanh nghiệp và các tổ chức ngoài khu vực Nhà nước, mức lương cơ bản hiện tại được xác lập trên cơ sở thỏa thuận giữa hai bên và ghi rõ trong hợp đồng lao động, chưa bao gồm phụ cấp, trợ cấp hay các khoản hỗ trợ khác. Dù được thỏa thuận linh hoạt, lương cơ bản bắt buộc không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng theo quy định của Chính phủ.
Kể từ ngày 01/01/2026, Nghị định số 293/2025/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, quy định cụ thể mức lương tối thiểu theo tháng và theo giờ áp dụng đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động. Theo đó, doanh nghiệp hoạt động tại địa bàn thuộc vùng nào sẽ áp dụng mức lương tối thiểu tương ứng của vùng đó. Vậy mức lương cơ bản bao nhiêu?
Cụ thể, từ thời điểm này, mức lương tối thiểu vùng được thực hiện theo quy định tại khoản 1 Điều 3 Nghị định số 293/2025/NĐ-CP như sau:
Bên cạnh mức lương cơ bản, chính sách trả lương cho người lao động còn phải đáp ứng các nguyên tắc nhất định theo quy định tại khoản 4 Điều 5 Nghị định số 293/2025/NĐ-CP. Cụ thể:
- Đối với người lao động đảm nhiệm công việc hoặc chức danh yêu cầu đã qua học tập, đào tạo nghề, mức lương chi trả phải cao hơn tối thiểu 7% so với lương tối thiểu áp dụng.
- Trường hợp cá nhân làm việc trong điều kiện lao động độc hại, nguy hiểm hoặc nặng nhọc, tiền lương phải được xây dựng cao hơn ít nhất 5% so với mức lương tối thiểu.
- Với công việc hoặc những chức danh có điều kiện lao động được xem là đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm, mức lương phải cao hơn tối thiểu 7% so với mức lương của công việc có mức độ phức tạp được đánh giá tương đương nhưng vẫn làm việc trong điều kiện bình thường.
Đối với cán bộ, công chức, viên chức thuộc Nhà nước
Đối với cán bộ, công chức và viên chức đang công tác trong khu vực Nhà nước, tiền lương cơ bản được xác định theo công thức tính thống nhất dựa trên mức lương cơ sở và hệ số lương, thay vì thỏa thuận trực tiếp như khu vực doanh nghiệp. Công thức tính lương cơ bản cụ thể:
Lương cơ bản = Mức lương cơ sở × Hệ số lương
Trong đó:
- Mức lương cơ sở hiện nay đang được áp dụng là 2.340.000 đồng/tháng, căn cứ theo Điều 3 Nghị định 73/2024/NĐ-CP.
- Hệ số lương được hiểu là chỉ số phản ánh sự khác biệt về thu nhập giữa các ngạch, bậc và trình độ chuyên môn, được Nhà nước ban hành chi tiết cho từng chức danh theo Nghị định 204/2004/NĐ-CP.
Ví dụ cụ thể: Theo quy định hiện hành, công chức thuộc ngạch A1 ở bậc 1 có hệ số lương là 2,34. Áp dụng công thức tính lương, mức lương cơ bản tương ứng sẽ là: 2.340.000 × 2,34 = 5.475.600 đồng/tháng.
Những câu hỏi thường gặp (FAQ) về lương cơ bản
Trong quá trình tìm hiểu về lương cơ bản, không ít người lao động vẫn còn nhiều băn khoăn xoay quanh cách tính, quyền lợi và các quy định liên quan. Dưới đây là những câu hỏi thường gặp về lương cơ bản giúp bạn dễ dàng nắm bắt và hiểu rõ hơn.
Lương cơ bản có phải là lương thực nhận (Net) không?
Lương cơ bản và mức lương thực nhận là hai khái niệm khác nhau. Lương cơ bản là mức lương thỏa thuận ghi trong hợp đồng lao động, chưa bao gồm phụ cấp, thưởng và cũng chưa trừ các khoản bảo hiểm, thuế. Lương thực nhận (Net) là số tiền người lao động nhận được sau khi đã cộng các khoản thu nhập và trừ đi các nghĩa vụ bắt buộc.
Lương cơ bản có dùng để đóng bảo hiểm không?
Có. Lương cơ bản là một trong những căn cứ quan trọng để tính mức đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp, theo quy định của pháp luật về bảo hiểm.
Năm 2026 lương cơ bản có tăng không?
Lương cơ bản không có mức cố định do Nhà nước quy định. Tuy nhiên, từ năm 2026, khi mức lương tối thiểu vùng được điều chỉnh theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP, nhiều doanh nghiệp sẽ phải điều chỉnh lương cơ bản để đảm bảo không thấp hơn mức tối thiểu vùng mới, từ đó dẫn đến khả năng tăng lương cơ bản.
Công ty trả lương thấp hơn lương tối thiểu vùng có bị phạt không?
Doanh nghiệp trả lương thấp hơn mức lương tối thiểu vùng theo quy định của Chính phủ là hành vi vi phạm pháp luật lao động và có thể bị xử phạt hành chính, đồng thời buộc phải trả đủ phần chênh lệch cho người lao động.
Việc hiểu rõ lương cơ bản giúp người lao động chủ động hơn trong việc bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng chính sách tiền lương phù hợp và minh bạch. Những cập nhật về mức lương cơ bản mới nhất 2026 không chỉ phản ánh sự thay đổi của thị trường lao động mà còn tác động trực tiếp đến thu nhập và chế độ an sinh. Hy vọng bài viết đã mang đến cho bạn góc nhìn đầy đủ, chuyên nghiệp và dễ áp dụng trong thực tế.
Nếu bạn đang có nhu cầu tìm việc làm và mong muốn mức thu nhập hấp dẫn, môi trường chuyên nghiệp, có thể tham khảo Vieclam.ai.vn – nền tảng tuyển dụng uy tín, chuyên kết nối ứng viên với các vị trí bán hàng, kinh doanh, sales, PG, PB đến từ nhiều thương hiệu lớn. Tại đây, bạn dễ dàng tiếp cận các cơ hội việc làm có thu nhập cao, chế độ đãi ngộ rõ ràng và minh bạch, phù hợp cho cả người mới bắt đầu lẫn người đã có kinh nghiệm. Tìm việc ngay!
.png&w=2048&q=75)
.png&w=2048&q=75)
.png&w=2048&q=75)
